Canal BCP

La importancia de la radio

Foto radio

Davila Fernández, Pedro 151.G02

Pasividade ante a comunicación

capture-20150408-123452

Lois Celeiro, durante a entrevista que tivo lugar o martes 24 de marzo.

REY MURAS, PAULA 152.A02

LA COMUNICACIÓN PARA EL DESARROLLO

NAVARRO OTERO, PEDRO 152.H01

Traballamos co público

MONTÁNS PARMO, LUCÍA 152.D01

Continuará…

GARCÍA MOLEDO, ALBA. 151.E01

A historia e Miguel Littín

O grupo de Historia de América será un dos obxectos de análise dos alumnos de Comunicación Interpersoal neste curso 2014-2015. Este grupo de investigación, dentro do Departamento de Historia Contemporánea e de América da Facultade de Historia da USC, centra as súas pescudas na cultura e nos acontecementos que levaron á fundación e á evolución das actuais nacións de América. Existe un especial interese por América Latina, unha rexión de vital importancia polas súas relacións con España e pola súa singular historia, na que sempre existen conflitos relativos á identidade nacional, ás ideoloxías políticas que proliferaron ao longo do século pasado e ás relacións coas antigas metrópoles e coas superpotencias do novo continente. Un destes episodios, paradigmático en moitos aspectos, ocorreu en Chile: a caída do goberno socialista de Salvador Allende o 9 de setembro de 1973 e a consecuente ditadura de Augusto Pinochet, que habería de durar 17 anos. Esta etapa de represión significou para moitos  chilenos o exilio, se non querían ser vítimas dun dos reximes militares máis sanguinarios da segunda metade do século XX. Un destes expatriados, oficialmente considerado no seu país como persona non grata, foi Miguel Littín, un cineasta que realizara documentais de denuncia social e que ademais traballara para o goberno de Unidad Popular. Doce anos despois do ascenso de Pinochet, Littín volvía a Chile clandestinamente para gravar un documental sobre a a vida cotiá e o ambiente político baixo o rexime. O documental, dividido en catro partes, estrearía en 1986 co nome Acta general de Chile.

A serie documental completa podédela atopar nos seguintes enlaces:
Parte I

Parte II

Parte III

Parte IV

O mesmísimo García Márquez acompañou a Littín na súa viaxe secreta a Chile, unha experiencia que relata no seu libro La aventura de Miguel Littín clandestino en Chile.

A labor de descubrimento e de investigación a pé de rúa, tanto de Littín coma de Gabo, xeran documentos esenciais para debuxar, da maneira máis obxectiva posible, a historia dos países americanos cuxos acontecementos máis recentes seguen a ser hoxe obxecto de especulación e de estudo. As relacións entre diferentes investigadores internacionais, como os da Facultade de Historia, e un estudo interdisciplinario poderán aclarar e dar unha mellor visión, máis aséptica e ampla, das persoas e eventos que forxaron e están a forxar o mundo de hoxe.

PEREIRA VILA, JORGE 152.H02

Aproximación al concepto educomunicación

Como la función principal de este grupo es haceros la realización del trabajo un poco más fácil (y de paso aprender todos) os dejo un vídeo en el que se explica el concepto de educomunicación tratado ayer en clase. Roberto Aparaci, educomunicador y director del máster Redes Sociales y Aprendizaje Digital de la UNED, entrevista a tres expertos del ámbito de la educomunicación de diferentes países. Son, por orden de intervención, Ismar de Oliveira, director de la carrera de educomunicación en la Universidad de Sao Paolo; Guillermo Orozco, profesor en la Universidad de Guadalajara en México y Daniel Prieto, director del postgrado de información pedagógica y docente en la Universidad de Cuyo en Mendoza. Todos ellos coinciden en que la educomunicación abarca la comunicación formal, informal y comunitaria y que se lleva a cabo a través de diversas instituciones y espacios. Defienden que no puede verse como algo estrictamente académico ya que “está presente en cualquier momento y en cualquier lugar” y comentan cómo las nuevas tecnologías de la información y la comunicación nos ayudan a desenvolver esta capacidad.

Rodríguez Rey Noelia 152.H03

A dimensión humana

Repasando definicións históricas do concepto de ‘comunicación’, onte insistíase en clase na dimensión humana da comunicación. Ao falar desta dimensión, referímonos á creación de formas de comunicación entre iguais para formar unha comunidade, o que remataba con desembocar na política, na contrución da convivencia e da coexistencia. ‘Común’ é a palabra clave neste caso, que sinala á unión, á participación, a ese intercambio de débeda, dons e obrigas sociais. Nesta economía social, idealmente equitativa, vive a comunidade harmónica. Sen emargo as comunidades non viven illadas e, se acaso, non existe unha identidade global que aúne a tódalas persoas, agás a clasificación como seres humanos.

Existen conflitos avivados polo choque entre comunidades, polos enfrontamentos entre intereses e polas desigualdades, nun ou noutro aspecto, entre diferentes grupos.
En Rio de Janeiro, nas xornadas previas e durante o Mundial de fútbol do ano pasado, as forzas do Estado e as comunidades descontentas, compostas por estudantes, veciños de fabelas e cidadáns cariocas disconformes e descontentos. O goberno deixou de lado as necesidades das comunidades marxinais ou con menos voz parasatisfacer as presións da comunidade internacional, ou sexa, da FIFA e das institucións e empresas globais.

E non moi lonxe de Rio, no Amazonas do Brasil, tribos indíxenas, illadas ata hai relativamente pouco, perden terreo e dereitos fronte á civilización occidental.

E, sen ir máis lonxe, o pasado novembro todo o país tremía, uns de incerteza e outros de temor, en expectativa do referendo catalán. Neste debate nacionalista, entre independencia e unión, ambas partes expresaban os seus pareceres sen que existise acordo comunmente favorable. A comunicación era aparente máis non existía entre os líderes enfrontados porque primaban intereses que pouco tiñan que ver coa identidade nacional. Nesta ruidosa discusión ninguén atendeu a razóns ou a acordos nsobre un punto medio, era unha comunidade rexeitando a outra por ousar sentirse rexeitada.

Nestes tempos de crise, dicíamos na aula, as institucións fallan e aparecen comunidades que cubren as necesidades e carencias da sociedade. O barrio sevillano de Las 3.000 Viviendas é un claro exemplo do abandono ao que se ven afectados certos sectores da sociedade, que ante o desamparo acoden ou crean asociacións irregulares ou directamente ilegais cuxas funcións entran en conflito coas autoridades estatais e coa veciñanza.

Son só uns poucos exemplos que nos ensinan que a diversidade se comprende, mais existen sectores que non a admiten ou prefiren ignorala. A pervivencia, a persistencia e a permanencia do común terxivérsanse cara algo máis semellante a un darwinismo social. Non hai lugar para as comunidades pequenas e disconformes, deben mutar e adaptarse ou desaparecer. A comunicación é un dereito de todos, non é normal que a tecnoloxía e a capacidade comunicativa se concentre en determinados lugares e grupos. O xornalista, non, todos temos a obriga de ser mediadores e de dar ecuanimemente voz e forza ás comunidades máis débiles ou marxinais para construír o camiño cara a comunidade (ou aldea) global.

Grupo BCP (H) 152.H00

La realidad de las radios comunitarias o «el tercer sector»

Antes de empezar, como miembro encargado del canal BCP, me gustaría ponerme pragmática y recomendaros una entrada de la –tan recurrida- página de Clases de Periodismo. Esta vez, la colaboradora Lucía Calderón Portugal nos ofrece una serie de herramientas que considera pueden ser útiles a la hora de desarrollar un trabajo colaborativo. Dado que en esta materia, y en tantas otras, nuestro objetivo es elaborar un proyecto de curso junto con algunos compañeros, nunca estaría de más echarle una ojeada por si aparece algún recurso interesante de lo que podamos hacer uso.

Aquí os dejo el enlace y os animo a dedicarle unos minutos

En temas más concretos, un grupo con el que trabajaré este cuatrimestre dedicará sus esfuerzos a “despedazar” el mundo de las radios comunitarias. A ellos en particular y a todos en general os invito a que conozcáis El Toque, la propuesta que la Radio Netherlands Worldwide (productora independiente e internacional holandesa) ofrece para las nuevas generaciones de América Latina. Además de un programa de radio, El Toque cuenta con blogs, infografías y material audiovisual. Esther Vargas, colaboradora también de la página Clases de Periodismo, publicaba hace poco menos de un año una entrevista con el editor jefe del departamento latinoamericano de RNW, Pablo Gámez.

En esta línea, en el informe presentado por Javier García García bajo el título “Transformación en el tercer sector: las radios comunitarias en España”, su autor expone la problemática legal de este tercer sector audiovisual, analizando el caso de las radios libres y comunitarias en España, poniendo especial interés en la relación entre las emisoras con internet y las redes sociales. Apenas 20 páginas.

Finalmente, os dejo un vídeo algo más antiguo pero no menos interesante. Hace cinco años, se presentó la “I Jornadas de Radio: Radios libres: una alternativa ciudadana” de la Universidad de Zaragoza. En la Facultad de ciencias de la comunicación se sucedieron los profesionales que trataron temas como el estado de las radios libres, sus antecedentes, los géneros informativos radiofónicos o las formas de autogestión en las radios libres. Lleva algo de tiempo, pero merece la pena dedicárselo.

SÁNCHEZ ÁLVAREZ PAULA 152.H04

Xuntarse, moverse, chegar

Todas as ideas necesitan de forza e a forza créase en grupo. Este razoamento tan simple e lóxico é o punto de partida de todos os colectivos autoxestionados que, grazas a unha filosofía proactiva de acción e innovación, estanse a converter nos maiores transmisores de ideas e cultura do panorama social.

Como un exemplo destas iniciativas está o proxecto MGK (Mulleres Galegas Kañeras), no que está a traballar un dos grupos do blogue, e que xurde como resposta a unha situación de inxustiza que perciben no seu entorno. A solución?: xuntarse. Xuntarse arredor dunha idea, implicar ao resto da xente e crear significado. Isto último é o que está a mudar nos últimos tempos: a forma na que se fan trascender as ideas, a través das novas canles e a multiplicidade da mensaxe en diferentes plataformas.

Un colectivo autoxestionado que responde a esta nova forma de agruparse e xerar significado é o colectivo ourensán PORNO, que co motto de ‘prescinde dun autómata, faino ti mesmo’ están a cambiar a forma na que os grupos musicais establecen as súas mensaxes. Un rasgo clave destes grupos é a multidisplinariedade (aquí deixo o seu fanzine) da súa mensaxe e o desenvolvemento da idea do colectivo a través de diversas canles. Non se trata de crear unha mensaxe arredor dun grupo, senón de que o grupo forme parte dunha mensaxe maior, coa capacidade de expandirse en varias direcións e da que todos sexan partícipes.

Hai dous conceptos básicos que se poden extraer de todo isto. O primeiro é que a comunicación crossmedia e transmedia están marcando a diferencia en canto á eficacia na profusión da mensaxe. Multiplicar as plataformas nas que aparece a túa mensaxe e xerar unha historia arredor del é unha forma non só de asegurar a recepción da mesma senón tamén de darlle unha dimensión máis humana. O segundo concepto é a colaboración. Colaboración como filosofía de creación e contracultura nun contexto tan hostil e individualizado como o actual.

A estes dous conceptos súmaselle un terceiro que se corresponde coa parte da acción, da iniciativa, e que completa o cadro ideolóxico destes grupos: o Do It Yourself.

(Este último está só está en inglés, pero se alguén lle quere dedicar un esforzo merece a pena)

VAZ ÁLVAREZ, MARTÍN 152.H05

Común (e persoal)

Blog da materia Comunicación Interpersoal e Comunitaria. 2º curso de Xornalismo. Universidade de Santiago de Compostela